Epikür ve Ölüm

🎧 Bu konuyu sohbet eşliğinde öğren · Ölümle Asla Karşılaşmayacağınızın Kanıtı

►«1530»0:00 / 0:001×⤴

Yapay zeka ile seslendirildi.

Antik Yunan, birçok filozofa ve dolayısıyla birçok düşünceye ev sahipliği yapmıştır. Sokrates, Platon, Aristo ve daha nice büyük filozoflar bugünün Ege kıyılarında yaşamlarını sürdürürken refah içinde kendi felsefelerini geliştirmiştir. İşte Epikür de bu filozoflardan birisiydi ve hala daha Epiküryanizm adıyla tanınan bir hayat görüşü benimsemiştir. Peki nedir bu Epiküryanizm? 

Epiküryanizm: Bol Bol Neşe

Epikür’e göre hayat, bazı kavramlar üzerine düşünüp onlara göre yaşamak için çok kısadır ve formül bellidir. Bol bol neşe ve acıdan kaçınmak. İşte onun felsefesi de bu iki hissi temel alır: Acı ve Zevk.

Ona göre insanın en yüksek hedefi mutluluk olmalıdır ve bu mutluluğun zevklerle dolu bir yaşam süren ve acılardan kaçınan bir hayat tarzıyla elde edilebileceğine inanır. Daha önce ahlak felsefesi serisinde faydacılık kavramını incelerken de benzer bir yaklaşımdan bahsetmiştik. Dilerseniz “Ne Kadar Haz: O Kadar Faydacılık” yazımızı da inceleyebilirsiniz.

Elbette Epikür, zevklerin her türünü takip etmenin değil, kalıcı ve doyurucu zevklerin peşinde olmanın önemini vurgular. Aynı şekilde, kaçınılması gereken acılar da sadece geçici zevklerin peşinde koşmanın sonucu olarak görülür. Yani ona göre, haz yaratan her şeyi takip etmek sonunda acı getirecektir. Bu şekilde de aldatmak, yalan söylemek veya başkasının özgürlüğüne zarar verebilecek birçok davranışı da “zevk” kavramı içinde sayılmamıştır.

Epikür’ün ölüm felsefesi de Epiküryanizm için önemli bir bileşenidir. Ona göre, ölüm sadece yaşamın sonudur ve dolayısıyla korkulacak bir şey değildir. Öldüğümüzde, ne acı ne de zevk deneyimleyebiliriz. Bu nedenle, ölümün ardından bir tür ceza veya ödül beklenemez. Epiküryanlar, ölümden korkmanın irrasyonel (mantıksız) olduğunu ve bunun yerine yaşamı dolu dolu yaşamanın önemini vurgularlar.

Epikür ve Ölüm

Epikür’ün ölüm üzerine felsefesi başlangıçta tartışmalı görünebilir, ancak yakından incelendiğinde fikirleri mantıklı düşüncelere dayanmaktadır. Epikür’ün ölüm üzerine görüşlerini tartışmadan önce, Antik Yunan’da iyi bir yaşam anlayışını anlamamız gerekmektedir. 

Aristoteles gibi Antik Yunanlılar, erdem etiğine inanıyorlardı ve bu anlayışa göre mutluluk, iyi bir yaşamın ana bileşenidir. Mutluluk da acı ve zevke bağlıdır. Dolayısıyla, iyi bir yaşam sürmek için erdemlere sahip olmalı ve acıdan kaçınarak zevk aramalıyız. 

Epikür de benzer bir anlayıştaydı. Ölümün sonsuz bir son olduğuna inanıyordu, hiçbir öte dünya veya ceza olmadığına inanıyordu. Epikür için hayat tek gerçekti ve ölüm sonrası bir yaşam yoktu. Dolayısıyla ceza ve ödül de yoktu. Ünlü bir şekilde şöyle dedi: “Neden ölümden korkayım? Eğer ben varsam, ölüm yoktur. Eğer ölüm varsa, ben yokum.” Bu alıntı, onun ölüm hakkındaki fikrini mükemmel bir şekilde özetliyor: Hayat tek ve son durak. 

Tam da bu nedenle Epikür’e göre, ölüm korkusu irrasyoneldir. Bunun yerine, ölümün sadece yaşamın yokluğu olduğunu anlamamız gerektiğini önerir. Ölümden sonra hiçbir duygu yoktur ve biz acı veya zevki deneyimleyemeyiz. Ona göre ölüm, sonuçları olmayan kesin bir son demektir. İnsanlar ölümden korktuklarında, sadece anksiyete ve sıkıntıya neden olan irrasyonel bir korku yaşarlar. 

Ölüm kaçınılmaz olduğundan, bu korkunun arkasında hiçbir mantık yoktur. Epikür ve Epikürcüler, yapmamız gereken tek şeyin bu ölüm korkusundan kaçınmak ve erdemle bugünü yaşamak olduğuna inanırlar, zevkimizi rasyonellikle maksimize ederler. Bu yaşam yaklaşımı, geleceğin belirsizliğiyle uğraşmak yerine anın tadını çıkarmak ve basit zevklerin tadını çıkarmakla ilgilidir. Sonuç olarak, Epikür’ün ölüm hakkındaki felsefesi bizi hayatı en dolu dolu yaşamaya ve dünyada sahip olduğumuz zamanı takdir etmeye teşvik eder.

Size göre de yaşam böyle midir? Ahirete olan inancı veya inançsızlığı bir tarafa bıraktığımızda, sizce yine de ölüm korkusu mantıksız mıdır? Veya hayat sizce de zevk ve acıdan mı ibarettir? Unutmayın, her ihtimalde de felsefe açısından haklı veya haksız olmayacaksınız.

Kaynakça ve İleri Okuma