George W. Bush Dönemi ABD (2001-2009)

🎧 Bu konuyu sohbet eşliğinde öğren · 11 Eylül den 2008 Krizine Bush Yılları

►«1530»0:00 / 0:001×⤴

Yapay zeka ile seslendirildi.

Serimizin önceki yazılarında önce George Washington ve Thomas Jefferson dönemi ABD’yi ele almıştık. Onlar Amerika’nın kurucu başkanlarıydı. Bu isimlerden yıllar sonra Abraham Lincoln gelerek ABD tarihinde önemli bir yeri olan İç Savaş’a öncülük ederek ABD’yi sonsuza kadar değiştirdi. Lincoln sonrası ABD bir süre Avrupa’daki olaylara kendisini kapatarak Güney ve Kuzey Amerika’nın en büyük ülkesi oldu. Artık bu kıtadaki kararların önemli bir bölümünde son söz onundu. Zamanla olan hareketlenmeler eşliğinde ABD yeniden dünyaya açıldı. Bunun ardından Roosevelt ile 2. Dünya Savaşı’na giren ABD, bu savaşta inanılmaz bir güç elde ederek savaşı kazandı. Daha sonra Truman ile beraber atom bombasını da içine alan yepyeni bir dönem başladı. Buna Kore Savaşı eşlik etti. 

Truman sonrası gelen Eisenhower ile beraber NATO varlık göstermeye başladı. Böylece ABD ve Sovyetlerin arası da iyice gerildi. Soğuk Savaş’ın hız kazandığı yıllarda gelen Kennedy de bulunduğu döneme damgasını vurmuştu ancak daha sonra bir suikaste kurban gitmişti. Onun ardından gelen Johnson ve Nixon ise tamamen kendilerini Vietnam Savaşı ve iç meselelerle karşı karşıya bulmuştu. Nixon, Vietnam savaşı başarısızlığının ardından bir de karıştığı Watergate Skandalı sonrası istifa etmek zorunda kalmıştı. Nixon sonrası Ford, Carter, Reagan ve Bush Sr. gibi isimler tamamen Nixon’ın yarattığı imajı toparlamaya ve ekonomik sorunları dindirmeye çabalamıştı. Onlardan bir süre sonra göreve gelen Clinton ise ekonomik başarıların yanında bazı skandallara da imza atmıştı. Kendisinden sonra 2000’lerin başında ortaya çıkan isim ise bu skandallardan çok daha fazlasıyla anılacaktı: George W. Bush.

11 Eylül Saldırıları

George Bush, daha önceki yazılardan da ismi tanıdık gelen birisi olabilir. Kendisiyle aynı ismi taşıyan babasından sadece 8 sene sonra başkan olmuştu. Böylece ilk kez iki Amerikan başkanı arasında baba-oğul ilişkisi görülmüş olundu. Baba Bush Sr., tamamen ekonomik politikalara odaklanmak zorundaydı. Onun dönemi Sovyetler’in çöküşü nedeniyle dış politikada rakipsiz, içeride ise Reagan sonrası yükselişe geçen ekonomik bir dönemdi. Oğlu Bush’un dönemi ise çok daha karışık olaylarla geçecekti.

George Bush, 2001 yılının ocak ayında başkanlık koltuğuna oturdu. 2001 yılının en büyük olayı ise yeni başkanın gelişi değildi. Amerika için bu yılla özdeşleşen olay ise bugün herkesin adını bildiği 11 Eylül Saldırıları oldu. İkiz Kuleler adıyla bilinen binaya ve Amerika Birleşik Devletleri’nin Savunma Bakanlığı’nın genel merkezi olan Pentagon’a yapılan eş zamanlı 4 saldırı ile 3 hedefe saldırıldı. Amerikan tarihinde yıllar sonra bile hala acıyla bahsedilen bir olaydı. Peki bu saldırı nasıl oldu? Gelin beraber inceleyelim.

11 Eylül 2001’de dört terör saldırısı aynı anda düzenlendi. Sabah saatlerinde, dört yolcu uçağı kaçırıldı. İki uçak, New York City’deki Dünya Ticaret Merkezi’ne (İkiz Kuleler) çarptı. 17 dakika aralıkla gerçekleşen bu iki saldırı son değildi. Yaklaşık 18 dakika sonra, Washington, DC’deki Pentagon’a bir başka uçak çarptı. Son kaçırılan uçak ise yolcuların müdahalesi sonucu Pennsylvania’da bir tarlaya düştü. 

Bu uçak, muhtemelen daha büyük bir hedefe yönlendirilmek üzereydi. Saldırılar sonucunda İkiz Kulelerin gördüğü hasarla beraber yıkılması ve hasarın ekonomik yükünün ağırlığı bir yana, 3000’e yakın masum sivil bu saldırıda hayatını kaybetti. ABD tarihinde şu ana kadar görülmüş daha ağır bir terör saldırısı yoktur. Elbette göreve başlayalı daha bir sene olmamış Bush da Amerikan halkı da cevap istiyordu. Akıllarda tek bir soru vardı. “Bu saldırının sorumlusu kim?” 

ABD elbette büyük bir şok yaşamış, insanları haklı olarak dehşete kapılmıştı. ABD, bu saldırı sonucu agresif bir politika benimseyerek suçluları aramaya başladı. Elbette saldırıyı yapan kişiler uçakların binalara çarpmasıyla hayatını kaybetmişti. ABD o kişilerin izlerini takip ettiğinde suçluların Afganistan’da olduğunu fark etti ve sonucunda Afganistan’da askeri operasyonlar başlattı. 

Irak Savaşı

Bu operasyonların ardından hala acısı taze olan ABD, 2003 yılında yeni bir krizle tanışacaktı. Irak’ta kitle imha silahı olduğu iddiasıyla Bush yönetimi Irak’a müdahale etti. Bu da Irak Savaşı’na yol açmış oldu. Elbette, sonradan bu iddiaların gerçek olmadığı öğrenildi ve Bush, ABD halkının büyük tepkisiyle karşılaştı. Afganistan müdahalesini destekleyen ABD halkı, Irak’a yapılan müdahalenin arkasında durmamıştı. Bush, Irak’a yapılan müdahale sonrasında destek kaybetse de başkanlığa yeniden seçilmişti.

Yeniden Başkan!

Bush’un ikinci döneminde ilkine kıyasla daha fazla tartışmalı konu ortaya çıkarmıştı. İlk dönem, terörle mücadele adı altında geçerken ikincisi neredeyse tamamen iç politikaya dayanıyordu. 

Bush, Cumhuriyetçi gruptan geliyordu. Muhafazakar bir başkandı. Birçok kişi Bush’un ayrımcı bir başkan olduğunu ve halka eşit davranmadığını iddia ederdi. Bunun en büyük nedeni ise yargıda muhafazakar tavrını belli eden John Roberts ve Samuel Alito gibi yargıçları Yüksek Mahkeme’ye ataması olmuştu. Bir diğer neden ise o dönem dünyada hız kazanan çevre politikalarını reddetmesiydi. Öyle ki, dünyaca kabul görmüş Kyoto Protokolü’nü reddetmişti ve endüstriyel sektörlere izinler vererek çevre konusunda birçok sorun yaratmıştı. Bu protokol sera gazlarının salınımı ve kontrol altına alınması amacıyla yapılan bir protokoldü. Bu nedenle reddedilmesi büyük tepki çekmişti.

Bush, bunlara rağmen reformlarda bulunmuştu. Eğitim reformu olarak “No Child Left Behind” programıyla eğitimde eşitliği amaçlamıştı. Tabii bu sırada 2001 saldırısıyla başlayan ve 2003 müdahalesiyle devam eden eylemleri ve sonraki söylemleriyle Bush’un özellikle Müslüman kesimi dışladığı iddia edilmekteydi. Yine de bununla ilgili çok net bir söylem ve kanıt olmadığını hatırlatmak gerekiyor. 

Ekonomik Kriz 

Bush dönemi, 2008’de küresel bir ekonomik krizle sona erdi. 2009 yılında iki dönem başkanlık sonrası koltuğu başkasına devredecek olan Bush kendinden sonra gelecek kişiye rahat bir koltuk bırakmayacaktı. ABD’deki mortgage krizi ve finansal sektördeki çöküş, dünya genelinde ciddi ekonomik sarsıntılara yol açtı. Bu dönemde, Bush yönetimi ekonomik teşvik paketleri ve bankaların kurtarılması gibi önlemler aldı ancak bu önlemler başarılı olmadı. 

En nihayetinde Bush, Amerikan tarihinin en etkili liderlerinden birisi olacak olan Obama’ya yerini bıraktığında hem iç hem de dış politika açısından tartışmalı bir başkan olarak hatırlanacaktı. Terörle mücadele ve Irak Savaşı gibi olaylar, Bush yönetiminin politikaları ve liderliği üzerinde derin etkiler bıraktı. Ayrıca, ekonomik kriz ve çevre politikaları açısından da sorgulanmıştı.

Kaynakça ve İleri Okuma