Vietnam Savaşı: Güçlünün Yenildiği Savaş


Birçoğumuz İngilizcede “David vs. Goliath” olarak bilinen “Davut Golyat’a karşı” hikâyesini duymuşuzdur. Bu Tevrat’ta geçen bir hikâyedir. Bu öyküye göre İsrail ile Filistinliler bir savaştadır. Filistin ordusu Goliath yani Golyat adı verilen oldukça uzun, iri ve zırhlı bir savaşçı tarafından temsil edilir. Yenilmez görünürler. İsrail ordusundan kimse Golyat’a karşı savaşmayı aklından bile geçirmez. Sonrasında İsrail ordusundan David yani Davut bu durumu duyar ve Golyat karşısına çıkmaya karar verir. Golyat’ın yenilmezliğini Davut gerçekten yenebilecek birisi değildir. En sonunda Davut, Tanrı’ya güvenerek bu savaşı kazanır. Bu hikaye aslında güçlünün zayıfı her zaman yenemeyeceğini anlatır. Güçten daha önemli şeyler olduğuna dikkat çeker. İşte tam da bu dini öykü gibi bir olay da 1955’te gerçekleşir: Vietnam Savaşı.
Savaşın Nedenleri
Vietnam, 19. yüzyıldan itibaren Fransız sömürgesiydi. 2. Dünya Savaşı döneminde önce Japonlar bu bölgeyi ele geçirdi ardından savaş sonrası yeniden Fransızlara teslim edildi. Bölgedeki bu hareketlilik de yıllardır sömürülen Vietnamlıların artık isyan etmesine yol açtı. Viet Minh adı verilen grup ve bu gruba benzer direniş ekipleri ortaya çıktı. Grupların tamamını yöneten Ho Chi Minh adında bir lider vardı. En nihayetinde, bu direnişçiler 1946’da Fransız sömürge güçlerine savaş açtı ve 1954’te kazanmayı başardılar. Hemen ardından da Cenevre Antlaşması ile Vietnam artık sömürgeden kurtularak bağımsızlığına kavuştu. Ancak Vietnam tek parça halinde bağımsızlığını almadı. Güney ve Kuzey Vietnam olarak ikiye bölünmüştü. Kuzeyde komünizm hakimken, Güney Vietnam’da kapitalizm hakimdi. Bunun bir benzeri savaş sonrası Almanya’nın, Doğu ve Batı Almanya olarak ayrılmasıyla ortaya çıkmıştı.
Fark şu ki, 1954’te kurulan bu iki devletten Güney Vietnam yani kapitalist Vietnam oldukça zayıf düşmüştü. 1950’lerin sonuna geldiğimizde komünist isyanlar Güney Vietnam’da hız kazanmıştı. Bu sırada dünyanın en kapitalist ülkesi diyebileceğimiz Amerika ile dönemin en güçlü komünist devleti Sovyetler Birliği soğuk savaş halindeydi. Sovyetler, dünyaya komünizmi yaymak isterken Amerika bunu önlemenin peşindeydi. Tam da bu nedenle Amerika Birleşik Devletleri, Güney Vietnam’ı her açıdan desteklemeye karar verdi. Öyle bir noktaya gelindi ki, Amerika askeri birliklerini bile Vietnam’a göndermişti. Elbette, bu durum Kuzey Vietnam tarafından hoş karşılanmamıştı. Dönemin ABD Başkanı Eisenhower, genel olarak barışçıl bir politika yürütüyordu. Onun döneminde Güney Vietnam’a gönderilen ABD askerleri yalnızca Vietnam askerlerini eğitiyor, onlara yardım ediyordu. Eisenhower’dan sonra John Kennedy dönemi de böyle sürmüştü ancak ondan sonraki liderler daha sert bir dönemi başlatacaktı.
Vietnam Savaşı Başlıyor
Bu sırada Kuzey Vietnam (Komünist Vietnam), Güney Vietnam’ı ABD’den arındırmak için bir gerilla savaşı başlattılar. Gerilla savaşlarında genellikle daha zayıf olan taraf daha organize ve güçlü olan orduyu tek seferde yenmeyi amaçlamaz. Daha çok onları yıpratmak, rahatsız etmek ve yıldırmak için çabalarlar. Böyle savaşlarda, zayıf tarafın küçük birlikleri; karşı tarafın mühimmat depolarını patlatmak, tank ve garnizonlarını sabote etmek için çabalar. Kuzey Vietnam da tam olarak bu yolu seçmişti. Amerika için Vietnamlılar hiçbir zaman bir tehdit olarak görülmemişti. ABD, tam olarak galip ayrılacağı bir savaş görüyordu. Bu noktada ABD’nin, Vietnam arazisini yeterince tanımaması ve fazla özgüveni de tıpkı Golyat’ın Davut karşısında aldığı mağlubiyet gibi kaçınılmaz olacaktı. Komünist Vietnam, saldırılarına devam ediyordu. Bu saldırılar genelde ufak çaplıydı. Ta ki, 1968 yılındaki Tet Taarruzu’na kadar. Tet, Vietnam için Yeni Yıl bayramıydı. Bu nedenle hem Güney Vietnam hem de ABD bu dönemde bir saldırı beklemiyordu. Kuzey Vietnam da tam olarak bu beklentiyi boşa çıkarmak için saldırıya geçti. Bu saldırı aslında başarısız olmuştu. Güney Vietnam ve ABD güçleri saldırıyı püskürtmüştü. Yine de saldırı hasar vermeyi başarmıştı ve Kuzeyin kararlılığını ABD’ye göstermişti. Hatta bu deneme o kadar dikkat çekmişti ki ABD halkı, askerlerini geri çekmesi için hükümete baskı yapmaya başlamıştı. Zaten ABD’ye savaşı kaybettiren de daha çok kendi halkının savaşa olan isteksizliği olacaktı.
Protestolar
ABD halkı, kendi çocuklarını çok uzaktaki bir ülkenin iç meselesi için ölüme yolladıklarını düşünüyordu. Bu nedenle de üstlerine vazife olmayan “basit” bir mesele için kendi kanlarını akıtmak istemiyorlardı. Hükümete, barış yanlısı protestolar yapıyorlardı. Hatta öyle ki, tam da bu dönemde ABD’de hippiler baş göstererek bu barış hareketinin gücüne güç katıyorlardı. ABD çok fazla kaynak harcıyor ve üstüne kendi içinde de protestolar yaşıyordu. Tam da bu nedenle 1973’te Paris Barış Görüşmeleri düzenlendi ve ABD askerleri Vietnam’dan çekildi. Tabii Vietnam içerisindeki meseleler burada bitmedi ama ABD için süreç büyük ölçüde bitmişti. En nihayetinde, ABD harcadığı kaynaklar ve başarısız olan amacı nedeniyle savaşı kaybetmiş olarak görüldü. Tabii bu kayıp resmi bir kayıp değildi. Sonuçta ABD sadece bölgeden askerlerini çekmişti. Kendisine büyük bir yaptırım uygulanmamıştı. Yine de 1945 sonrası, karşısında herkesin titrediği ABD veya bu hikâyede Golyat;, bağımsızlığını yeni kazanmış ve askeri olarak ABD’nin dengi olmaktan çok uzakta olan Vietnam’a yani bu hikâyedeki Davut’a karşı kaybetmişti.
Sonuç
Tüm bunların ışığında ABD büyük bir başarısızlık yaşayarak evine dönerken Komünist Vietnam, Güney Vietnam’ı yenerek Vietnam’ı tek bir ülke haline getirmiş oldu. İşte böylece Davut, Golyat’ı tüm dünyanın önünde yenmiş oldu.
Kaynakça ve İleri Okuma
Digital history. (n.d.). https://www.digitalhistory.uh.edu/era.cfm?eraid=18&smtid=1
Onion, A. (2024, May 16). Vietnam War: Causes, facts & Impact | HISTORY. HISTORY. https://www.history.com/topics/vietnam-war/vietnam-war-history
Spector, R. H. (2024, June 5). Vietnam War | Facts, Summary, Years, Timeline, Casualties, Combatants, & Facts. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
Bize Destek Olmak İster Misiniz?
- Dilerseniz Patreon hesabımız üzerinden bize aylık veya tek seferlik bağış yaparak destekte bulunabilirsiniz.
- Daha detaylı bilgi almak için “Bize Destek Olabilirsiniz!” sayfamızı inceleyebilirsiniz!







