Richard Nixon Dönemi ABD (1969-1974)

🎧 Bu konuyu sohbet eşliğinde öğren · Vietnam’dan Watergate’e Nixon’ın Düşüşü

►«1530»0:00 / 0:001×⤴

Yapay zeka ile seslendirildi.

Serimizin önceki yazılarında George Washington ve Thomas Jefferson dönemi ABD’yi ele almıştık. Onlar, Amerika’nın kurucu başkanlarıydı. Bu isimlerin başkanlıklarından yıllar sonra, Abraham Lincoln geldi ve  ABD tarihinde önemli bir yeri olan İç Savaş’a öncülük ederek ABD’yi sonsuza kadar değiştirdi. Lincoln sonrası, ABD bir süre Avrupa’daki olaylara kendisini kapatarak Güney ve Kuzey Amerika’nın en güçlü ülkesi olmuştur. Artık bu kıtadaki kararların önemli bir bölümünde son söz onundu. Zamanla gelişen hareketlenmeler eşliğinde, ABD yeniden dünyaya açıldı. Bunun ardından Roosevelt ile 2. Dünya Savaşı’na giren ABD, bu savaşta inanılmaz bir güç elde ederek savaşı kazandı. Daha sonra, Truman ile beraber atom bombasını da içine alan yepyeni bir dönem başladı. Bu döneme Kore Savaşı eşlik etti. Truman sonrası gelen Eisenhower ile beraber NATO kuruldu. Böylece, ABD ve Sovyetler arası iyice gerildi. Soğuk Savaş’ın hız kazandığı yıllarda başkanlık yapan Kennedy de bulunduğu döneme damgasını vurmuş ancak bir suikaste kurban gitmişti. Kennedy sonrası zorlu bir döneme giren ABD için yeni bir başkan adayı vardı: Richard Nixon.

Richard Nixon Dönemindeki En Büyük Olaylardan Biri: Vietnam Savaşı

Kennedy suikasti sonrası, 6 yıllık bir Lyndon Johnson dönemi yaşanmıştı. Johnson, genel olarak Kennedy’nin ölümü sonrası oluşabilecek kaosları önlemeye çalışmış ve aynı zamanda Vietnam Savaşı’nın başlangıç tarihinde savaşı yönetmişti. Hem içeride olan problemlerden hem de Vietnam Savaşı’ndan dolayı büyük eleştiri gören Johnson, yeniden aday olmamıştı. Bunu takiben, Nixon 1969 yılında ABD’nin 37. Başkanı oldu. Böylece, ABD için trajik bir dönemin ardından Nixon dönemi başlamıştı fakat Nixon da Johnson’ın yaşadıklarına benzer şeyler yaşayacaktı.

Nixon’un başkanlık dönemini kapsayan en büyük olay da tıpkı Johnson dönemindeki gibi Vietnam Savaşı’ydı. Amerikan başkanları serimizde; Kennedy, Johnson ve Nixon’ı içine alan bu savaş hakkındaki detaylı yazımıza ulaşabilirsiniz: Vietnam Savaşı: Güçlünün Yenildiği Savaş

1964 yılında, ABD 10 seneye yakın bir gerilimin ardından resmen savaşa girmişti. Nixon dönemi de savaşın en çetin yıllarına denk geliyordu. Nixon, aslında Johnson’ın aldığı tepkilerden sonra, halkına Vietnam Savaşı’ndan onurlu bir çekiliş sözü vermişti. ABD halkı askerlerinin ABD’den bu kadar uzakta ve ülkeyi doğrudan etkilemeyen bir savaşta olmalarını istemiyordu. Bölgeden gelen haberler de savaş karşıtı hareketler başlatmış hatta “hippi” kavramını da ortaya çıkarmıştı. Nixon da kamuoyuna çekilme sözü verdikten sonra 4 sene daha savaşı sürdürmüştü. Bu da tabii ki tepkileri arttırmıştı.

Aslında Nixon, savaştan çekilmeyi istiyordu ama bunu kendi şartlarıyla yapmak istiyordu. Savaşta öne geçip, karşı tarafı korkutup ABD’nin gücünü vurgulamak istiyordu ama Vietnam’ın engebeli arazileri ve yaman şartları bunu engelliyordu. Vietnam’ın bitki örtüsü uzun ağaçlar ve büyük çalılardan oluşuyordu. Bu da gerilla kuvvetlerine ABD’nin ordusu karşısında muazzam bir avantaj sağlıyordu.

Tüm bunlardan dolayı ABD, savaşı kesinlikle istediği gibi bitiremedi ve Nixon gelen tepkilerin ardından ABD’yi 1973’te savaştan çekti. Tabii savaştan çekilme sözü verdikten  sonra 4 sene daha sürdürmesi ve savaş sürecinde başarı getirememesi de halk tarafından hoş karşılanmadı. Bu da onun sonunu hızlandıracaktı. Nixon’ın istifasına gelmeden onun dönemine dair olan bir diğer olayı da beraber inceleyelim.

Watergate Skandalı 

1972 yılında iç politikaya damga vuran bir olay yaşandı. ABD’de başkanlar genellikle iki partiden birinden çıkar: Cumhuriyetçiler veya Demokratlar. 

Demokratlar sosyal reformların taraftarı olan kişilerdir. Genellikle merkez veya merkez sol bir ideolojidedirler. İşçi sınıfını, etnik azınlıkları ve genç seçmenleri benimserler. Bu açıdan da Demokratlar genellikle ilerici olarak kabul edilirler.

Cumhuriyetçiler ise Demokratlara kıyasla muhafazakardırlar ve genelde sağcı bir ideoloji benimserler. Daha dindar ve milliyetçidirler.

ABD içerisinde bu iki partinin gücü hemen hemen aynıdır. Başkanlara bakıldığında iki ideoloji de neredeyse eşit sayıda başkan çıkarmayı başarmıştır.

Nixon da Cumhuriyetçilerin çıkarabildiği başkanlardan biriydi. Dolayısıyla Demokratlar ile siyasi açıdan rakipti. Tam da bu nedenle birazdan bahsedeceğimiz olayın yeri büyüktür. Hadi gelin bu hadiseyi beraber inceleyelim:

17 Haziran 1972’de, Nixon başkanlığındaki Cumhuriyetçi Parti’nin seçim kampanyası çalışanları, Watergate Oteli’nde bulunan Demokratik Ulusal Komitesi’nin merkezine girmeye çalışırken yakalandı. Bu kişiler, telefonları dinlemeye çalışırken tutuklandılar. Olayın başlangıcında, bu kişilerin kim tarafından gönderildiği ve neden suç işlemeye çalıştıkları belirsizdi. Elbette olay duyulunca ABD içerisinde sesler yükseldi. Watergate Skandalı giderek büyüdü ve ABD Kongresi tarafından soruşturma başlatıldı. 

Araştırmalar Nixon’un seçim kampanyası ekibinin ve Cumhuriyetçi Parti’nin bu illegal faaliyetlere dahil olduğunu ortaya koydu. Bunun ardından, Nixon’ın telefon görüşmeleri ortaya çıktı. Kayıtlar da Nixon’ın bu suça ortak olduğunu kanıtladı. Kongre’den sesler yükseldi, Cumhuriyetçiler dahil olmak üzere ABD kamuoyu Nixon’a tepkiler yağdırdı. 

Richard Nixon’ın İstifası

Nixon, hem Vietnam’dan çekilme sözü verdikten sonra 4 yıl daha ülkeyi savaşta tuttuğu ve sonucunda kaybettiği için hem de Watergate skandalı sebebiyle istifaya zorlandı. Bu nedenle de Nixon, 8 Ağustos 1974’te istifa etti ve ABD tarihinde istifa eden ilk başkan olarak kayıtlara geçti. Nixon sonrası, Watergate skandalının etkisiyle kamuoyu daha şeffaf bir yönetim için hükümete baskı kurdu. Hükümete güven epey azaldı. Onun ardından gelenler de Nixon’ın yaptıklarını yapmaya cesaret edemedi. Nixon dönemi işte tam olarak böyle sonlandı.

Kaynakça ve İleri Okuma