Gizemli Bir Otel: Pera Palas


İstanbul, tarihin başından bu yana birçok olaya ve güzelliğe ev sahipliği yapmıştır. Hisarlar, camiiler, kiliseler ve daha ne yapılar… Tarih ve kültür kokan İstanbul, varoluşuna göre çok daha yeni ancak bir o kadar da kıymetli bir diğer yapıya da ev sahipliği yapmaktadır: Pera Palas.
Bu eşsiz yapı ilk yapıldığında hem mimarisi hem de içinde yaşanacaklarla ne kadar önemli bir yapı olacağından henüz habersizdi.
Tarihçesi
Pera Palas, bugünkü Beyoğlu semtinde 1895 yılında inşa edilmiştir. O dönemde İstanbul’da pek fazla modern ve lüks bir otel yoktu. Bu nedenle Fransız mimar Alexandre Vallaury tarafından bu otel tasarlandı ve inşa edildi. Bu şekilde Pera Palas, Osmanlı’da batılı tarzda inşa edilen ilk otel oldu. Bu otel, Türkler ve Doğu Ekspresi ile İstanbul’a gelen yabancı yolcuların konaklaması için inşa edilmişti. Çevre otellere göre oldukça lüks olan bu otel, zamanla müşteri portföyünü Doğu Ekspresi’nden de çıkararak turist odaklı bir cazibe merkezi olmuştur.
Osmanlı döneminin son yıllarında inşa edilen bu otel, elbette Avrupa devletlerinin etkisi altındaki Osmanlı’da daha çok yabancılara hizmet etmek durumunda kalmıştı. O dönemde kurulan Doğu Ekspresi, Paris’ten İstanbul’a uzanıyordu. Bu ekspresin kurulması da otelin şahlanmasında pay sahibi oldu.
Pera Palas, mimari yapısıyla oldukça dikkat çekiyordu. O ana kadar İstanbul’da şahsına münhasır bir Türk mimarisi hakimdi. Her ne kadar Fransız mimarisinin etkileri görülse de Pera Palas kadar net farklar taşıyan yapılar pek yoktu. Otelin inşasında Batı’daki otellerle yarışacak düzeyde lüks detaylar bulunuyordu. Mesela, İstanbul’daki ilk elektrikli asansör ve ilk elektrikli aydınlatmaya sahip binalardan biriydi. Ayrıca, modern sıhhi tesisat ve ısıtma sistemleri de vardı. Bu da o zamanda en azından Osmanlı’da yaygın değildi.
İstanbul’un şehir olarak güzelliği ve otelin yapısı nedeniyle bu otel bugün adını sıklıkla duyduğumuz Agatha Christie ve Ernest Hemingway gibi isimlere de ev sahipliği yapmıştır. Özellikle 1920-1930 yılları arasında otelin popülaritesi oldukça fazlaydı. Pera Palas, sadece mimarisiyle ön planda değildi. Aynı zamanda otel son derece gizemli olaylara ve önemli kişilere de ev sahipliği yapmıştı.
Mustafa Kemal Paşa Pera Palas’ta!
Yazının devamını okumadan önce biraz aşağıdaki fotoğrafa göz atmanızı rica ediyoruz. Tanıdık birisini görüyor musunuz? Bence gördünüz bile! Duruşuyla ve bakışıyla doğrudan kendisini gösteren bir isim var aşağıda…
Evet! Mustafa Kemal Paşa! Atatürk, Pera Palas’ın dikkat çeken misafirlerinden birisiydi. Kendisi Milli Mücadele öncesinde görüşmelerini Pera Palas’ta gerçekleştirir, planlarını bu otelde yapardı. 101 numaralı odada kalırdı. Atatürk’ün de bu otelde kaldığı sıralarda İngiliz ve Fransız casuslar bu otelde buluşur ve bilgi alışverişinde bulunurlardı.
Atatürk, bu sıralarda birçok gizli görüşmeyi burada gerçekleştirirdi ve birçok söylentiye göre İngiliz ve Fransız casuslar, Atatürk’ü burada gözlemliyordu. Bugün Atatürk’ün kaldığı 101 numaralı oda Atatürk Müzesi olarak korunmaktadır ve içi, onun dönemine ait eşyalar ve fotoğraflarla donatılmıştır. Odada, Atatürk’ün şahsi eşyalarının yanı sıra, kendisine ait mobilyalar ve kendine has detaylar bulunmaktadır. Bu oda, günümüzde ziyaretçilere açıktır. Bu şekilde Atatürk Müze Odası’nı her gün 11:00-12:00 ve 15:00-16:00 saatleri arasında görebilirsiniz.
Agatha Christie ve Gizemli Kayboluş
Pera Palas’ta kalan en önemli isim Atatürk olmakla beraber, oteldeki en ilginç olay başka birisi sayesinde yaşanmıştır: Agatha Christie.
Ünlü İngiliz dedektif romanı yazarı Agatha Christie, Pera Palas’ta kaldığı dönemde İstanbul’un kültürel zenginliğinden ve otelin atmosferinden ilham alarak önemli eserler yaratmıştır. Christie bu otelde kaldığı süre boyunca işletmeden sorumlu olan isimlerle yakındı. Agatha 1926 ile 1932 yılları arasında Avrupa’yı İstanbul’a bağlayan Doğu Ekspresi ile sık sık seyahat ederken İstanbul’a her geldiğinde Pera Palas’ta kalmayı tercih etmiştir. Doğu Ekspresi, Christie’nin romanlarına ilham veren en önemli unsurlardan biriydi. Hatta “Doğu Ekspresi’nde Cinayet” romanının da Pera Palas’ta yazıldığı rivayet edilir. Tabii, doğrudan kendisi de romanlarındaki gibi gizemli bir olayın içerisinde yer almıştı.
Christie, 1926 yılında esrarengiz bir şekilde 11 gün boyunca kaybolmuş ve bu kayboluş, dünya genelinde büyük yankı uyandırmıştır. Christie’nin bu süre boyunca nerede olduğu bir türlü açıklığa kavuşturulamamıştır ve bu olay, onun hayatındaki en büyük gizemlerden biri olarak kalmıştır. Kendisi daha sonra kendiliğinden geri dönse de bu süreçte nerede olduğu hala bir sır perdesinin arkasında saklı.
Hatta 1979 yılında çekilen “Agatha” adlı film, Christie’nin bu kayboluşunu konu almış ve Pera Palas ile bağlantısı üzerinde durmuştur. Filmin yönetmeni Michael Apted, Christie’nin Pera Palas’taki 411 numaralı odasında bu kayboluşa dair bazı sırların saklı olabileceğini öne sürmüştür. Ayrıca, bir medyum yardımıyla Christie’nin kayıp günlüğünün 411 numaralı odada gizlendiği bile iddia edilmiştir. Elbette bu iddialar hiçbir zaman doğrulanamamış, Christie’nin kaybolduğu sırada neler yaşandığı tam anlamıyla çözülememiştir.
Pera Palas’taki 411 numaralı oda, Christie’nin kaldığı oda olarak bilinir ve günümüzde otel tarafından ona adanmış bir anı odası olarak korunmaktadır. Agatha Christie hayranları, bu odayı ziyaret ederek yazarın yaşadığı atmosferi hissedebilir. Oda, Christie’nin dönemine ait dekorasyonla korunmakta ve onun edebi mirasını yaşatmaktadır.
Günümüzde ise, otelin gizemi “Pera Palas’ta Bir Gece Yarısı” adında bir Türk yapımı diziye konu olmuştur. İstanbul’a giderseniz restore edilen bu yapıyı ziyaret edebilirsiniz!
Kaynakça ve İleri Okuma
Admin. (2024, February 19). Neoclassical architecture born from the Ashes of Pera: Pera Palace Hotel. Pera Palace Hotel. https://perapalace.com/en/neoclassical-architecture-born-from-the-ashes-of-pera-pera-palace-hotel/
Ehrlich, B. (2024, October 5). Istanbul | History, population, map, & Facts. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/place/Istanbul
Mason, E. (2024, August 30). The mysterious disappearance of Agatha Christie. HistoryExtra. https://www.historyextra.com/period/20th-century/agatha-christie-disappearance-mystery-facts-poirot-miss-marple-detective/
The Editors of Encyclopaedia Britannica. (2024, August 23). Orient-Express | Luxury Travel, Europe Trip & Istanbul-Paris Route. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Orient-Express
Wikipedia contributors. (2024, September 24). Pera Palace Hotel. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Pera_Palace_Hotel
Bize Destek Olmak İster Misiniz?
- Dilerseniz Patreon hesabımız üzerinden bize aylık veya tek seferlik bağış yaparak destekte bulunabilirsiniz.
- Daha detaylı bilgi almak için “Bize Destek Olabilirsiniz!” sayfamızı inceleyebilirsiniz!











