İnternet’teki En Gizemli Şarkının 40 Yıllık Hikâyesi

🎧 Bu konuyu sohbet eşliğinde öğren · Subways Of Your Mind Gizemi Nasıl Çözüldü

►«1530»0:00 / 0:001×⤴

Yapay zeka ile seslendirildi.

Tarih boyunca sayısız edebî eser yazıldı, müzikler ve şarkılar bestelendi ve filmler çekildi. Bunların bir kısmı hâlâ erişilebilir olsa da büyük çoğunluğu ya zamanın tozlu raflarında yok olup gitti ya da ardındaki gizem yıllarca çözülemedi. Ancak bazılarına göre yüzyılın icadı olan internet ve onun bir araya getirdiği insanlar, bu gizemleri yıllfar geçmiş olsa bile çözebilirler mi? Bu yazımızda internetin en büyük gizemlerinden biri olan, dinleyenleri tarafından “The Most Mysterious Song on the Internet” (İnternetteki En Gizemli Şarkı) ve “Like The Wind” isimleri ile bilinen bu şarkının 40 yıllık hikâyesini konuşacağız.

Lostwave Nedir?

Lostwave kısaca, şarkı adları, ilgili şarkının üzerinde çalışan müzisyenler, şarkının kayıt ve çıkış tarihi gibi önemli bilgilerin çok az bilindiği veya hiç bilinmediği şarkılara verilen genel isimdir. Bu şarkılar, kökenlerini ortaya çıkarmak için çabalayan binlerce insanı bir araya getirmiştir. “Like The Wind” bu şarkıların ilkidir ve bu şarkının aranışı Lostwave hareketinin başlangıcı olmuştur. Bu hareket sayesinde, “La Cancion de Alicia”, “Everyone Knows That” ve “Zoltan” gibi onlarca kayıp şarkının kökenleri bulunmuş, bu harekete çekilen insanlar aynı zamanda “Celebrity Number Six” gibi diğer kayıp medya aramalarına da katkı sağlamıştır.

Şarkının Ortaya Çıkışı ve Arayışın Başlangıcı

Çok yüksek ihtimalle bir 1984 sonbaharı günü şarkı, Alman Norddeutscher Rundfunk (NDR) radyo istasyonunda canlı yayınlandı. O zamanlar genç bir Alman vatandaşı ve DJ olan Darius, şarkıyı çok beğendi ve radyoda çalan şarkıları kaydedip arşivlemek için kullandığı kasetlerden birine şarkıyı kaydetti. [1] [2] 20 yıl kadar yıllanan kaset; 2004 yılında Darius, “Like The Wind” gibi çok sevdiği ama hakkında çok az bilgi bulunan şarkıları dijitalleştirip kız kardeşinin kendisine doğum günü hediyesi olarak verdiği internet sitesine yükledi. [3] 2007 yılında Lydia, “Anton Riedel” adı altında çeşitli forum ve internet sitelerine, şarkının telif hakkıyla korunması ihtimaline karşı 1 dakika 14 saniyelik bir parçasını atarak aramayı resmen başlattı. Lydia bu kararını “Yıllarca internette pasif şekilde sözleri aramak bir sonuç vermiyordu, bu yüzden düşündüm ki artık daha aktif olma ve daha büyük bir topluluğa ulaşmanın vakti geldi.” sözleriyle anlatmıştır. [1] 

Aramanın İlk Yılları ve 2019

Onlarca kişi aramanın ilk yıllarında şarkıyı bulmaya yardım edebilecek her türlü ipucunu aradı, her taşın altına baktı. Benzer sözlere, vokallere, melodiye sahip şarkılar tartışıldı; belirli isimlerle iletişime geçildi; arşivlere ve kayıtlara bakıldı ama nafile. Hatta şarkının aslında gerçek olmadığı, Darius ve Lydia’nın interneti kandırmak için bunu uydurduğuna dair söylemler bile ortaya atıldı. Aramalar çoğunlukla sonuçsuz devam etti, ta ki 2019 yılına kadar.

2019 yılında şarkıyı YouTube’dan dinleyen Gabriel Pelenson aramalara katıldı. Pelenson, şarkının internette bulunan hâlini Reddit’te 30’dan fazla subredditte paylaştı, YouTube’a yükledi ve bu, aramayı internette viral hâle getirdi. Daha sonra Pelenson, Haziran 2019’da Reddit’te r/TheMysteriousSong subredditini açarak aramanın bir merkezde toplanmasını sağladı. Temmuz 2019’da “Justin Whang” adlı YouTube kanalı, “Tales from the Internet” (İnternetten Hikâyeler) video serisine şarkı ve arama hakkında detaylı bir video yaptı. Justin, 2021 yılına kadar arama hakkında 4 video daha hazırlamıştı. Videolar yüz binlerce kişi tarafından izlendi ve yüzlerce kişinin aramaya katılmasını sağladı. Ayrıca yine temmuz ayında, u/johnnymetoo adlı Reddit kullanıcısı aramadan haberdar oldu ve internete şarkının tamamını yükledi. Johnny, aramanın ilk günlerinde Lydia’dan e-posta aracılığıyla şarkının tamamını istemiş, yüklediğinde indirmiş ve o zamana kadar saklamıştı. Lydia ise telif haklarından dolayı sıkıntı çıkması korkusuyla Johnny şarkıyı indirdikten hemen sonra yüklemeyi internetten silmişti. [1] Pelonson, şarkının tamamını kendi YouTube kanalına yükledi ve şarkı milyonlarca izlenerek binlerce kişiyi Lostwave hareketiyle tanıştırdı ve aramadan haberdar etti. Ağustos ayında, Alman radyosu “Radio Eins” şarkıyı canlı yayında çaldı. Darius bu yayını dinledi ve aramadan haberdar oldu.

O anları Darius bir röportajda; “20 Ağustos 2019 günü saat 14.15 gibi eve geldim ve radyoyu açtım ki bu her gün yaptığım bir şey değil. Eğer o gün biraz daha geç gelseydim veya radyo yerine başka bir şey dinlemeye karar verseydim, aramadan büyük ihtimalle çok daha sonraya kadar haberim olmazdı…

…Programda sanatçısı bulunamayan bir şarkıdan bahsediliyordu. ‘Ha, bu sorunu çok iyi bilirim!’ diye içimden düşündüm. Röportajdan sonra şarkıyı çalmaya başladılar ve neredeyse bayılacaktım. Bu doğru olamazdı! 30 yıldan uzun süredir aradığım şarkı! Radyoda! Benden başka birinin arıyor olması inanılmaz! Acaba o da benimle aynı programı mı kaydetti?

İlk şoku atlattıktan sonra yayının tamamını izledim, araştırma yapmaya başladım ve başka birçok video buldum…

…Videolardan birinde, ‘Anton Riedel’ adında biri orijinal yükleyen olarak geçiyordu. Bu isim bilinçaltımda bir şeyler uyandırdı. Çabuk bir kontrolün ardından bu düşüncem doğrulandı: ‘Anton Riedel’ kız kardeşimin kullandığı takma adlardan biriydi. O, birçok internet forumunda aktifti ve kadın olduğu için ciddiye alınmaması sebebiyle sürekli böyle takma isimler kullanıyordu. Gittikçe, daha açık bir şekilde yalnızca bu hikâyenin sahibi ve ilk kaynağı olduğumu değil, aynı zamanda da bu şarkının internetteki bütün versiyonlarının benim 35 yıl önce kaydettiğim kasetten gelme olduğunu anlamaya başladım.” sözleriyle anlatmıştır. [3]

Daha sonrasında Darius’un kardeşi Lydia, Reddit’e girdi ve kendisinin şarkıyı internete ilk atan kişi olduğunu söyledi, yeni bilgiler ve detaylar verdi.

Ayrıca 2019 yılında kaydın 1983-1984’te alındığı da neredeyse kesinleşti. Daha önce şarkının 1981-1984 arasında herhangi bir vakitte kaydedildiği düşünülüyordu çünkü Darius’un kasetindeki diğer şarkılar arasında en eski tarihli şarkılar 1981, en yeni tarihli şarkılar 1984 yapımıydı. Şarkının bir kısmında bulunan synth sesleri, sadece Yamaha DX7 adlı synthesizerda (sentezleyici) bulunuyordu ve bu synthesizer 1983’te piyasaya sürülmüştü. u/Hornaz_69 adlı bir Reddit kullanıcısı, bir video paylaşarak bu düşünceyi doğruladı ve kayıt tarihi 1983-1984’e kadar daraldı.

2021 yılında Lydia, ellerindeki kasetleri incelerken şarkının çok daha yüksek kalitede kayıtlı olduğu başka bir kaset buldu ve internete yükledi.

Bu gelişmeler aramaya büyük bir ivme kazandırmıştı. Arama daha merkezî bir yerden devam ediyor, binlerce kişi aramaya çeşitli yöntemlerle yardımcı oluyordu. Fakat bu gizem, o yıllarda yapılıp şarkıyla benzerlik taşıyan şarkıları arayarak, aynı tür şarkı yapan grupları tek tek dinleyip ayıklayarak veya şarkıyı didik didik edip çözülecek gibi değildi. Daha somut ve işe yarar ipuçları gerekiyordu.

Son 17 Yılın En Umut Verici İpucu: NDR Hörfest.

Temmuz 2024 tarihinde Reddit kullanıcısı u/Successful-Bread-347, çok büyük bir ipucu buldu. Şarkının çalındığı radyo istasyonu olan NDR, o zamanlar her sene sonbahar aylarında Almanya’daki küçük veya pek tanınmayan grupların ve müzisyenlerin tanınırlığını artırmak için Hörfest adlı bir şarkı yarışması düzenliyordu. En iyiler arasına girenler para ödülü gibi çeşitli ödüller kazanıyordu. Ayrıca Hörfest 1984’ün gerçekleşme tarihi, şarkının tahmin edilen NDR radyosunda çalınma tarihine çok yakındı. Son 17 yılda elde edilen en umut verici ipucu olan bu yarışma hakkında hemen daha fazla bilgi edinilmeye başlandı.

Maalesef 1984 yılında yarışmaya katılan grup ve müzisyenler listelenmemişti fakat Lostwave topluluğu kısa sürede 1984’ten kalma posterler, gazete kupürleri, resmî belgeler gibi önemli kaynaklar elde etti. Hatta bir kullanıcı, 1984 yarışmasına katılmış bir grupla iletişime geçip bütün katılımcıların bulunduğu bir listeye erişti. Sonraki 4 ay boyunca, binlerce kişi gece gündüz demeden işe yarar bilgiler aradı, gruplarla iletişime geçti ve 1983-1985 arası yüzlerce sayfa Hörfest belgelerinden gizemi çözebilecek bilgileri ayıkladı. O güne kadar..

Gizem Çözülüyor!

Ekim 2024’te, Reddit kullanıcısı u/marijn1412 Nordwest Zeitung Arşivi’nde FEX adında bir gruptan bahsedilen eski bir gazete kupürü buldu. Kupürde, grubun Eylül 1984’te Bremen’de bir yetenek yarışması kazandığı yazıyordu. Grubu daha yakından araştıran kullanıcı, grubun 1985 Hörfest’e katıldığını ve grubun bir üyesi olan Michael Hädrich’in 1983 Hörfest’te Phret adında bir grupta çaldığını buldu. Michael ile iletişime geçen kullanıcı, kendisine eski gruplarından kalan materyaller olup olmadığını sordu. Michael, FEX ve Phret ile yaptığı birkaç şarkıyı attı. Ve işte oradaydı: FEX – Subways Of Your Mind.

Şarkının adı sözlere uyuyordu ve şarkıyı dinleyen kullanıcı, yıllardır aranan şarkının bu olduğunu fark etti. Hemen bir cevap yazarak Michael’a bu şarkının yıllardır arandığından ve çok ünlü olduğundan bahsetti. Michael ise diğer grup üyeleriyle konuşana kadar şarkının bulunduğunu gizli tutmasını istedi. 4 Kasım 2024 tarihinde, kullanıcı subredditte olayı anlatan bir gönderi paylaştı ve gizem 17 yıllık aramanın ardından resmen çözülmüş oldu.

Şarkının u/marijn1412’ye atılan 1983 yapım kaseti haricinde, 1985’ten canlı performans kaseti de bulunuyor. Darius’un kaydettiği ve radyoda çalınan kaset ise bu yazının yazıldığı tarihte henüz bulunmuş değil. Michael ayrıca ileri bir tarihte şarkıyı yeniden kaydedeceklerini söyledi.

İnternet, yıllardır çözülemeyen gizemler ve bulunamayan kayıplarla dolu. Ama binlerce kararlı insan biraz zaman, bolca sabır ve uğraş ile 40 yıllık gizemleri bile sona erdirebiliyor. Belki de internet için “çözülemeyen gizem” diye bir şey yoktur, hepsi yalnızca “henüz çözülmemiş gizem”dir.

Güncelleme: Bu yazının yazım tarihiyle yayımlanma tarihi arasında çok önemli bir güncelleme oldu! 13 Ocak 2025 tarihinde radyoda çalınan orijinal kaset bulundu. Detaylı bilgi için Reddit’teki ilgili sayfayı inceleyebilirsiniz!

Kaynakça ve İleri Okuma