Ekstrem spor, diğer spor alanlarına göre daha çok risk ve zorluk içeren spor dalına verilen genel bir addır. Diğer bir deyişle aksiyon veya macera sporu da denilen ekstrem sporları, birçok spora kıyasla daha çok risk ve zorluğu olduğundan insanlara adrenalin dolu anlar yaşatır. Ekstrem sporlar çoğu zaman tehlikeli sporlar olarak düşünülse de neyin nasıl yapılacağını biliyorsanız ve gerekli eğitimleri almışsanız güvenlidir diyebiliriz. Aslında her spor risk barındırır, eğer bu spor hakkında yeterince bilginiz ve tecrübeniz yoksa…
Bazı İnsanlar Neden Macera Sever?
Şimdi gelelim sorumuzun cevabına. Kime sorsanız değişecek bir cevaba sahip bir soru bu aslında. Mesela aileniz “çocukken de hep böyleydi bu” diye cevaplarken, hiç tanımadığınız birini durdurup sorunca “delilik” diyebilir. Sosyal medya açısından bakacak olursak da “Ölmüyorum! İşte buradayım.” şeklinde lanse edilen haber başlıkları görmemiz mümkün. İşte bu durumda “ölüme meydan okumak” deyimi tamamen yanlış anlaşılmıştır. Bilimsel verilere baktığımızda neden yanlış olduğunu anlayabiliyoruz. Cevap; herkeste bulunmayan D4DR geni!
11. Kromozomda Saklı Nadir Bir Gen: D4DR
Bilim insanları tarafından yapılan DNA incelemelerinde 11. Kromozoma saklı olan ve her insanda bulunmayan bir gendir D4DR. ABD’li bilim insanı Dean Hammer’a göre bu gene sahip insanlar, devamlı heyecan arar ve beynin bu duyguyu hissettirmek için salgıladığı dopamine tutkundur. Bu gene sahipseniz durdurulamaz bir merakınız var demektir. Yalnızca spora karşı da değil; uzay boşluğunu, gökyüzünün sonsuzluğunu ya da bir insanın maksimum ne kadar süre susuz kalabileceği gibi bilinmeyenleri merak edersiniz.
Bir başka bilimsel açıklama da ABD’de bulunan Cornell Üniversitesi’nden nörobiyolog David McCobb’dan geliyor. Bu konuda uzun yıllar çalışan McCobb, adrenalin hormonunun salınmasını hızlandıran bir kimyasal zinciri tanımlamıştır. “Strex” adını verdiği bu protein zinciri oluştuğunda, insan vücudundaki hormonlar harekete geçiyor ve adrenalin büyük bir güçle vücuda pompalanıyor. Bazı insanlarda Strex seviyesi yüksekken bazılarında düşüktür. Kimyasal açıklamaların yanı sıra, sosyolojik ve psikolojik açıklamalar da var.
Risk Almak İnsanın Doğasında Var!
Örneğin Delaware Üniversitesi’nden psikolog Marvin Zuckerman’a göre risk almak insanın doğasında var: ‘‘Maceranın temelinde çok basit bir neden yatıyor: Heyecan.” Merak duygusunun yanı sıra, 1999 yılında UC Irvine’den dört bilim insanının yayımladığı bir makaleye göre, D4DR genine sahip olan insanlar göçebe olmaya daha yatkınlar. Bu makaleyi yazarken yaptıkları araştırmada, hemen hemen bütün araştırma katılımcılarının uzun bir seyahat geçmişi olduğunu fark ettiler.
Üstüne üstlük, Dobbs; D4DR geninin “yeni yerleri, yeni fikirleri, yeni ilişkileri ya da yeni cinsel fırsatları özellikle de hareket, değişim ve macerayı kucaklayarak” keşfetme arzusunu artırdığı korelasyonunu ortaya koyan onlarca çalışma gösteriyor. Dobbs’u destekler nitelikte olan araştırmacılar, çevrimiçi açık erişim dergisi PloS One’da, DRD4 adı verilen bir dopamin reseptör geninin belirli bir versiyonunun, insanların hem aldatmaya hem de tek gecelik ilişkilere eğilimiyle bağlantılı olduğunu bildirdi.
Hormonlar, üzerinde hala birçok araştırma yapılan, tamamen keşfedilmemiş bir konu olsa da onlar hakkında birçok şey öğrendik. Tüm duygularımızı onlar yönlendiriyor ve davranışlarımızı onlar belirliyor diyebiliriz. Strex Zinciri, D4DR geni gibi kimyasal bulgular insanların adrenaline düşkün olup ekstrem sporlar yapmasını açıklıyor.
Kaynakça ve İleri Okuma
Neve KA, Seamans JK, Trantham-Davidson H (Ağustos 2004). “Dopamin reseptörü sinyalizasyonu”. Alıcı ve Sinyal İletim Araştırmaları Dergisi . 24 (3): 165–205.
Van Tol HH, Wu CM, Guan HC, Ohara K, Bunzow JR, Civelli O, Kennedy J, Seeman P, Niznik HB, Jovanovic V (Temmuz 1992). “İnsan popülasyonunda çoklu dopamin D4 reseptör varyantları”. Doğa. 358(6382): 149-52.
Pappas, S. (2010, December 1). Like to sleep around? blame your genes. LiveScience. Retrieved August 4, 2022, from https://www.livescience.com/9043-sleep-blame-genes.html
Grup, B. F. M. (n.d.). Neden bazı i̇nsanlar Evcimenken Bazıları her Yeri Gezip Görmek i̇ster? Neden Bazı İnsanlar Evcimenken Bazıları Her Yeri Gezip Görmek İster? | BilimFili.com. Retrieved August 4, 2022, from https://bilimfili.com/neden-bazi-insanlar-evcimenken-bazilari-her-yeri-gezip-gormek-ister
Van Tol HH, Bunzow JR, Guan HC, Sunahara RK, Seeman P, Niznik HB, Civelli O (April 1991). “Cloning of the gene for a human dopamine D4 receptor with high affinity for the antipsychotic clozapine”. Nature. 350 (6319): 610–4.
Bize Destek Olmak İster Misiniz?
- Dilerseniz Patreon hesabımız üzerinden bize aylık veya tek seferlik bağış yaparak destekte bulunabilirsiniz.
- Daha detaylı bilgi almak için “Bize Destek Olabilirsiniz!” sayfamızı inceleyebilirsiniz!
