Hepimiz şu soruyla karşılaşmışızdır: “En sevdiğin renk ne?”. Birçoğumuz bu soruya o kadar alışkınızdır ki pek düşünmeden cevaplarız. Peki “En sevmediğin renk ne?” sorusuna vereceğiniz cevabınız ne olurdu? Çoğunluğa göre bu çirkin rengin adı: Pantone 448C. Daha gündelik adı ise “koyu grimsi yeşil” (dark grayish olive). Tamam, en çirkin rengi bulduk. Bu ne işimize yarayacak ki?
Renklerin Psikolojiye Etkisi
Renklerle çalışan, sanatçıların, bilim insanlarının ve özellikle reklamcıların bildiği bir kural vardır. Renklerin duygularla yakından ilişkisi vardır. Mavi renk sakinlikle ve rahatlamayla ilişkilendirilir çoğu zaman. Kırmızı ise tehlike ve aşk gibi kavramları bize hatırlatır. Yeşil ise huzuru ve sağlığı. İlerleyen günlerde renklerin beynimizin kimyasını nasıl etkilediği hakkında bir yazımız olacak. Ama şu anda bu yazımızın konusu biraz daha farklı.
Sigara Paketlerinin Rengini Değiştirmek
2012 yılında Avustralya hükümeti sigara paketlerinde yeni bir tasarıma gitmek istedi. Böylece ilgi çekici, insanı sigara almaya itecek paketler yerine tek tip paketler yapılacaktı. Sonuçta daha sıkıcı bir kıyafet giyen sigaraların satışları da düşecek ve insanlar daha az zehirlenecekti. Plan tam bu şekildeydi. Peki ama hangi rengi seçecektik? Rengarenk olamazdı. İlgi çekerdi. Siyah yapabilirdik ama o da birçok kişinin favori rengiydi. Ne yapacaktık? Herkesin hemfikir olduğu bir favori rengi veya en nefret edilen rengi bulmak neredeyse imkansızdır. Ama böyle durumlarda çoğunluğun görüşünü almak bizi olabilecek en doğru sonuca ulaştırır.
GFK şirketindeki araştırmacıların, 1000’in üzerinde sigara kullanan kişi üzerinde yaptığı üç aylık çalışma sonucunda en sevilmeyen rengin Pantone 448C olduğu ortaya çıktı. Katılımcılardan bazıları bu rengi “kir” ile bağdaştırdı, bazıları ise doğrudan “ölümü” düşündürdüğünü söyledi. Bu renk, sigara paketlerinde kullanmak için doğru seçim olabilirdi.
2016 yılından beri bu çirkin renk Fransa, Birleşik Krallık, İrlanda, İsrail, Norveç, Yeni Zelanda, Slovenya, Suudi Arabistan, Uruguay, Tayland, Türkiye, Belçika ve Hollanda dahil olmak üzere birçok ülkedeki sigara ambalajlarında kullanılmakta. Hatta, ilgiyi daha da azaltmak için paketlerin üzerine “morgdaki adam, çürük dişler, simsiyah ciğer ve ölü bebek” gibi rahatsız edici görseller konmaktadır.
Çirkin Sigara Paketleri Satışı Düşürdü Mü?
Süper, sigaraların kıyafetleri için insanların en sevmediği rengi bulduk. Hadi şimdi de gerçekten işe yaramış mı diye görmek için bunun sonuçlarına bakalım. Bonfrer’in 2019 yılında Avustralya’da yaptığı araştırma sonuçlarına göre, sigara satışları son renk düzenlemesinden sonra %7.5 oranında düştü. Sadece rengi değiştirerek bu kadar ciddi bir düşüş oranı gözlemliyor olmamız, renklerin psikolojimizi nasıl etkilediğine güzel bir örnektir. Sigara paketlerindeki bu renk düzenlemesi bazı otoritelere göre “sosyal mühendislik” olarak da örneklendirilir.
Tabii ki “tek tip çirkin sigara paketi” uygulaması sigara üreticileri açısından hiç hoş karşılanmadı. Kendi yaptıkları araştırmalarda, son düzenlemeler sonucunda, sigara içen insanların tek tip paketten dolayı kaliteli sigara ile ucuz sigara arasındaki farkı da anlayamadığı, bu yüzden ucuz sigaraya yönelerek daha çok zarar gördüğünü savundu. Bunun yanında, bu düzenlemelerin kaçak sigara satışlarını artırarak insanların zehirlenmesine sebep olduğunu belirten çalışmalar yayımlandı. Fakat, birçok ülke bu araştırma sonuçlarını dikkate almadı ve geri adım atmadı.
Şimdinin En Çirkin Rengi Bir Dönemin En Sevilen Rengi Olabilir Mi?
Evet, biraz daha bu konuyu ilginçleştirelim ve bağlantı kurmaya çalışalım. Zaman akıp giderken bizim düşünce şeklimiz de değişebiliyor. En bilinen örneklerinden biri 17.yy. Avrupası’ndaki peruklardır. O dönemde erkeklerin peruk takıp uzun beyaz-gri saçlara sahip olması yakışıklılık sembolü olarak düşünülürken şimdilerde öyle peruk takan erkek yoktur. En çirkin renkte de benzer bir durum söz konusu olabilir. Örneğin tarihteki en bilinen tablolardan biri olan “Mona Lisa” tablosundaki renklere bir göz atalım.
Leonardo Da Vinci’nin bu eserinde, kadının elbisesinin ve şalının rengi neredeyse Pantone 448C ile aynıdır. Belki de bugünün çirkini, dünün güzelidir.
Ne demişler, “Zevkler ve renkler tartışılmaz.”
Kaynakça ve İleri Okuma
Bonfrer, A., Chintagunta, P. K., Roberts, J. H., & Corkindale, D. (2020). Assessing the sales impact of plain packaging regulation for cigarettes: Evidence from Australia. Marketing Science, 39(1), 234–252. https://doi.org/10.1287/mksc.2019.1164
Mathies, D. (2016, June 16). Pantone 448 C is the worst color in the world. Digital Trends. Retrieved March 10, 2022, from https://www.digitaltrends.com/photography/pantone-448-c-ugliest-color/
Pathak, S. (2016, June 8). This is the world’s ugliest colour, according to experts. London Evening Standard | Evening Standard. Retrieved March 10, 2022, from https://www.standard.co.uk/lifestyle/the-world-s-ugliest-colour-is-pantone-448c-experts-say-a3265856.html
Wikimedia Foundation. (2022, February 14). Pantone 448 C. Wikipedia. Retrieved March 10, 2022, from https://en.wikipedia.org/wiki/Pantone_448_C
Wikimedia Foundation. (2022, February 23). Plain tobacco packaging. Wikipedia. Retrieved March 10, 2022, from https://en.wikipedia.org/wiki/Plain_tobacco_packaging
Kaynak gösterilmeyen görseller, Canva Pro aracılığıyla telif hakkı ödenerek kullanılmaktadır.
Bize Destek Olmak İster Misiniz?
- Dilerseniz Patreon hesabımız üzerinden bize aylık veya tek seferlik bağış yaparak destekte bulunabilirsiniz.
- Daha detaylı bilgi almak için “Bize Destek Olabilirsiniz!” sayfamızı inceleyebilirsiniz!
