Kayıp Koloni: Tarihin En Büyük Gizemlerinden Biri

🎧 Bu konuyu sohbet eşliğinde öğren · Kayıp Roanoke Kolonisi ve Croatoan

►«1530»0:00 / 0:001×⤴

Yapay zeka ile seslendirildi.

Bermuda Şeytan Üçgeni, Mariana Çukuru veya “Piramitleri kim yaptı?” gibi açıklanamayan fenomenlere hepimiz aşinayızdır. Bu olaylar muhakkak ki fiziğin açıklayabileceği ancak bizim henüz tam olarak anlamlandıramadığımız olaylardır. Bu olaylardan biraz daha az anılanı da Kayıp Koloni olayıdır. 

Gelin, bu olayı açıkladıktan sonra beraber akıl yürüterek gizemi bir de biz çözmeye çalışalım.

Kayıp Koloni Öncesi

Daha önceki yazımızda “Coğrafi Keşifleri” ele almıştık. Döneminde İspanya, Portekiz ve İngiltere gibi büyük Avrupa ülkelerinin yanlışlıkla buldukları bu yeni dünyada yaşam çok hızlı şekilde kurulmuştu. Özellikle İngiltere’nin kurduğu yaşam diğerlerinden daha büyük bir sonuca yol açacaktı. Tabii koloniler tek bir koloni halinde kurulmamıştı. Öyle ki, 1600’lerin sonuna geldiğimizde Amerika artık “Thirteen Colonies” denilen 13 tane koloni kurmuştu. Bu kolonilerin birbirleriyle yalnızca profesyonel ilişkileri vardı ve gidiş gelişler tedarik amaçlıydı. 

İngiltere tüm kolonileri belirli amaçlarla kurmuştu. Kimisinde sadece balıkçılık yapılıyordu kimisinde ise amaç odunculuktu. Tahmin edilebileceği üzere, bu on üç koloni bir günde on üç koloni olmadı. İlk gerçek hareket 1587 yılında John White öncülüğünde başladı. White ve adamları Roanoke Adası’na ilerlediler. Bu ada da yukarıda gördüğünüz haritada Virginia sınırları içerisindeydi. White, kolonisini 1587’de kurduktan sonra tedarik amaçlı İngiltere’ye geri dönmüştü ancak döndüğünde hiçbir şey aynı olmayacaktı.

Bir Koloninin Kayboluşu

John White elbette dönemin ulaşım şartları nedeniyle bir günde gidip gelemedi. Aradan neredeyse iki yıl geçtiğinde dönebilen John White, kurmuş olduğu koloniden tek bir iz kalmadığını fark etti. Yalnızca ağaçlara kazınmış tek bir kelime vardı: “Croatoan”.

Croatoan ne demek peki? Roanoke adasının güneyinde yer alan bir Amerikan yerli gruba ait topluluktu. Onların adından başka bir işaret yoktu. Elbette John White ve onunla gelenler şaşkına dönmüştü. Bu kayıp koloni 112-121 arasında kişiden oluşuyordu. Hiçbir iz kalmadan, en ufak bir şey bulamadan kaybolmaları oldukça ilginçti. Geride ne kan izi vardı ne de bir ceset… Bu durum da olayı daha da ilginçleştirmişti. Sonuçta, 121 kişinin bir anda kaybolduğu bir durum söz konusuydu. Ancak, koloni kampının içinde de dışında da herhangi bir savaş izi ya da başka bir açıklayıcı belirti bulunmadı. Ağaca kazınan kabile adı dışında hiçbir işaret yoktu.

Kayıp Koloni Varsayımları

Çeşitli teoriler olayın ne olduğunu açıklamaya çalışsa da, kesin bir açıklama yapılamamıştır. Bazı teoriler arasında, kolonistlerin yerli Amerikalılarla savaşması, hastalık ya da diğer doğal felaketler sonucu ölmeleri ya da başka bir yere taşınmaları yer alır. Ancak, bu olayın gerçek nedeni hala kesin olarak bilinmemektedir ve “Lost Colony” gizemi, tarih ve arkeoloji alanlarında ilgiyle incelenmeye devam etmektedir. İşte o teorilerden bazılarını sizler için derledik:

1. Yerli Amerikalılarla Çatışma: Bazı araştırmacılar, kolonistlerin yerli Amerikalılarla karşılaştıklarında çatışmaya girdiğini ve sonucunda öldürüldüklerini düşünüyorlar ama buna dair kesin kanıtlar bulunmuyor.
2. Yerli Amerikalılarla Entegrasyon: Başka bir düşünce ise, kolonistlerin yerli Amerikalılarla iyi geçinerek hayatta kalmış olabilecekleri yönünde. “Croatoan” kelimesinin oyulmuş olduğu ağaç, belki de bu yerli kabileye katıldıklarını veya onlarla bir şekilde iletişim kurduklarını gösteriyor olabilir. Bazı araştırmacılar, kayıp kolonistlerin bu kabileyle bir araya gelmiş olabileceğini düşünüyorlar.
3. Doğal Felaketler veya Kıtlık: Bir diğer düşünce ise, koloninin doğal felaketlerle veya yiyecek sıkıntısı gibi doğal sebeplerle başa çıkamayıp hayatta kalamamış olabileceği yönünde.
4. Hastalıklar: O dönemde bölgede yayılan hastalıklar nedeniyle koloninin seri bir hastalığa kurban gitmiş olabileceği de öne sürülüyor ancak bu da kesin kanıtlarla desteklenememiştir çünkü kamp yerinde bir tane bile ceset bulunmamıştır.
5. Avrupa Güçleriyle Mücadele: Bazıları, İspanyol veya Fransız güçlerinin koloniye saldırmış olabileceklerini öne sürüyorlar ancak, bunun doğruluğuna dair net kanıt yok.
6. Koloni Üyelerinin Göçü: Bir diğer düşünce de, koloni üyelerinin başka bir yere göç etmiş olabilecekleri yönünde. Bu göçün sebepleri arasında ticaret yapmak, kaçırılmak veya başka nedenler olabilir.

Kayıp Koloni olayı, Amerikan tarihindeki en büyük gizemlerden biridir. John White ve ekibinin Roanoke Adası’nda kurduğu koloni, gizemli bir şekilde ortadan kaybolmuş ve geride sadece “Croatoan” kelimesinin oyulduğu bir ağaç kalmıştır. Bu olay, yıllardır tarihçileri ve arkeologları şaşırtmış ve çeşitli teorilerin ortaya atılmasına neden olmuştur. Ancak, kayıp koloninin kaderi hala netlik kazanmamıştır. Yerli Amerikalılarla çatışma, entegrasyon, doğal felaketler veya göç gibi çeşitli teoriler öne sürülmüş olsa da, kesin bir açıklama yapılamamıştır. Bu gizem, bugün bile tarih ve arkeoloji meraklılarının ilgisini çekmeye devam etmektedir. Kayıp Koloni olayı, Amerika’nın kuruluş tarihindeki önemli bir noktayı oluşturmakla birlikte, tarihin en büyük gizemlerinden biri olarak da hatırlanacak diyebiliriz.

Kaynakça ve İleri Okuma