Yarı İnsan, Tam Kahraman: Herakles (Herkül)

🎧 Bu konuyu sohbet eşliğinde öğren · Düşmanının sütüyle beslenen kahraman Herakles

►«1530»0:00 / 0:001×⤴

Yapay zeka ile seslendirildi.

Yunan mitolojisinin en ünlü kahramanlarından biri Herakles (Roma mitolojisindeki adıyla Herkül) gücü, dayanıklılığı ve cesareti ile tanınır. Zorluklar karşısında iradesini kaybetmeden direnen kahramanımızı daha yakından tanıyalım.

Herakles, Tanrıların Kralı Zeus ile ölümlü Miken kralının kızı Alkmene’nin oğludur, dolayısıyla kendisi bir yarı-tanrıdır. Ancak bu durum hayatını kolaylaştırmak yerine zorlaştırır. Bunun başlıca sebebi Zeus’un eşi tanrıça Hera’dır.

Hera’nın Öfkesi ve Nedeni

Alkmene, Miken kralının kızıdır ve Amfitrion ile bir evlilik içerisindedir. Eşi savaşa giden Alkmene’yi çok beğenen Zeus onunla daha çok vakit geçirebilmek için bir plan yapar. Güneş tanrısı Helios’a üç gün boyunca yükselmemesini emrederek bir geceyi üç kat uzatmış ve savaşa giden kocası kılığına girdikten sonra Alkmene ile cinsel ilişkiye girmiştir. Aynı gece Amfitrion’un da savaştan beklenenden erken dönmesi ile Alkmene, farklı babalara sahip ikizlere hamile kalmıştır; Herakles ve onun ölümlü kardeşi İfiklis. 

Hera, Zeus’un bu sadakatsizliği sebebiyle Zeus’un ölümlü tüm çocuklarına yaptığı gibi Herakles’ten de nefret eder ve doğduğu andan itibaren onu ortadan kaldırmak için uğraşır.

Hera’dan dolayı tedirgin olan Alkmene, Herakles’i bebekken terk etmek ister. Herakles, Zeus’un tanrıça kızı Athena tarafından alınır. Athena daha sonrasında bebeği Hera’ya getirir. Hera’nın Herakles’i tanımaması sonucunda Hera onu sütüyle beslemek ister ama Herakles’in sütü çok kuvvetli bir şekilde emmesi sonucunda Hera ağzından sütü alır. Hera’nın sütünün göklere sıçraması sonucunda Samanyolu oluşur. Hatta bu mitolojik hikâye, Samanyolu’nun İngilizcede “Milky Way” (Süt Yolu) olarak adlandırılmasının temelini oluşturur. Herakles, emdiği bu süt sonucunda doğaüstü güçler elde etmiştir.

Athena bebeği Hera’dan alıp annesine geri getirir ve Herakles ailesi tarafından büyütülür. Hera’nın kahramanımız üzerindeki etkisi o kadar büyüktür ki onun adı bile bu etkiyi yansıtır: Herakles, “Hera’nın Şanı” anlamına gelir.

Herakles’in Çocukluğu ve Gençliği

Herakles henüz sekiz aylıkken, Hera tarafından, beşiğine devasa boyutlarda iki yılan gönderilir. Ancak henüz bir bebek olmasına rağmen Herakles, yılanları elleriyle boğarak öldürür. Bu da ileride Herakles’in ne kadar güçlü olacağının bir göstergesi olmuştur.

Ancak Hera’nın nefreti, Herakles’in peşini gençliğinde de yetişkinliğinde de bırakmaz. Herakles gençlik dönemindeyken Kithairon ormanlarında yaşayan ünlü bir canavarı öldürmüştür. Bunun sonucunda Kral Kreon’un kızı Megara ile evlenmesine izin verilir. Bu evliliğin sonucunda üç oğlu olsa da Hera’nın sebebiyet olduğu bir çıldırma nöbeti sonucunda Herakles, eşi Megara ve çocuklarını öldürmüştür.

Herakles, işlediği bu suçun bedelini ödemek için Apollon’un kâhinine danışmaya karar verir. Kâhin kendisine Miken Kralı Eurystheus’un hizmetine girmesini ve onun verdiği görevleri yerine getirmesini söyler. Böylece Herakles’in hem gücünü hem de zekasını sınayacak 12 görevlik serüveni başlar.

Herakles’in 12 Görevi

Herakles ilk görevinde yenilmez Nemea Aslanı’nı öldürür ve delinmez derisini zırh olarak kullanır. Hydra’nın zehirli başlarını kesmek, insan etiyle beslenen Diomedes’in atlarını yakalamak, Hesperidler’in altın elmalarını getirirken Atlas’tan yerküreyi almak ve Hades’in üç başlı köpeği Kerberos’u yeraltı dünyasından çıkarmak gibi birçok zorlukla karşılaşır. Lakin her görev Herakles’in fiziksel gücünü ve ruhsal dayanıklılığını daha da artırır, kendisini geliştirir.

Aynı zamanda tanrılar, Herakles’e bu görevleri tamamlaması halinde onu ölümsüz yapacakları vaadinde bulunurlar. Herakles’in yeraltı dünyasına inip Kerberos’u getirmesi, ölümle yüzleştiğini ve ölümsüzlük yolunda bir kahraman olduğunu kanıtlar.

Ancak “Herakles’in 12 Görevi” detaylarla dolu bir konu olduğundan şu anlık kısa bir özet geçiyoruz. Bu da başka bir yazının konusu 🙂

Ölümü ve Ölümsüzlüğü

Günlerin birinde Herakles ve eşi Deianeira bir nehirden karşıya geçmeyi düşünürken, bir
kentaur/sentor (yarı-insan yarı-at olan mitolojik varlıklar) olan Nessos yardım teklif eder. Ancak Nessos kurnazlığını kullanarak Herakles henüz suda iken Deianeira’yı kaçırmaya teşebbüs eder. Bu durumu fark eden Herakles, Lernaean Hydra’nın zehrini bulunduran oklarını Nessos’a fırlatır. Ölmeden öncesinde Nessos, Deianeira’ya bir oyun oynar ve Deianeira’ya kendi kanını ve terini içeren bir gömlek verir. Bu gömleğin, Herakles’i kendisine daha çok aşık edeceğini iddia eder. Ama aslında bu bir yalandan ibarettir. Nessos’un kanı, Herakles’in oklarında bulunan Lernaean Hydra’nın ölümcül zehrini içermektedir, dolasıyla gömlek de aynı zehri taşımaktadır.

Bu olaydan sonraki vakitlerde Herakles’in Deianeira dışında başka bir kadınla ilgilendiğine dair dedikodular ortaya atılmıştır. Bunun üzerine Deineira da eşini kaybetmemek için Nessos’un verdiği zehirli olduğunu bilmediği gömleği Herakles’e gönderir. Herakles gömleği giyer giymez zehir cildine işleyerek kendisine dayanılmaz acılar vermeye başlar; derisi yırtılır, kemiklerini açığa çıkar. Cildine adeta yapışmış olan gömleği çıkartmanın imkânsız olduğunu fark eden Herakles, acılarına rağmen Oeta Dağı’na çıkar ve orada kendisi için büyük bir odun yığını hazırlar. Arkadaşı Philoctetes’ten (bazı kaynaklarda Poeas) kendisini, odun yığınını ateşe vererek yakmasını ister.

Ateşin içinde ölümlü bedeni yok olurken, tanrısal yarısı ölümsüz olduğu için Olimpos’a yükselir. Zeus, özellikle 12 görev sürecince sergilediği cesaretinden ötürü Herakles’i tanrıların arasına kabul eder ve ona ölümsüzlüğü bahşeder.

Daha sonralarında Herakles, Zeus ve Hera’nın kızı gençlik tanrıçası Hebe ile evlenir. Bu da aslında Herakles için, Hera’nın nefretinin artık son bulduğu ve Herakles’in tüm tanrılar tarafından kabul edildiği, daha sakin ve mutlu bir hikâyenin başlangıcıdır.

Kaynakça ve İleri Okuma

Hercules: Myth, Legend, Death & 12 Labors: https://www.history.com/topics/ancient-greece/hercules

Heracles | Myth, Significance, Labors, Meaning, & Facts: https://www.britannica.com/topic/Heracles

🦁 Hercules :: The Life of the Greek Hero: https://www.greekmythology.com/Myths/Heroes/Heracles/heracles.html