“çok sayıdaki kimyasal elementin atom ağırlıklarının doğru bir şekilde saptanmasından dolayı”
14. Nobel Kimya Ödülü’nün sahibi Amerikalı kimyager Theodore William Richards oldu. Richards aynı zamanda, Nobel Kimya Ödülü’nü alan ilk Amerikalı oldu. Kariyerinin en önemli çalışmalarını Harvard Üniversitesi’nde yaptı. Araştırmalarının büyük bir çoğunluğu, elementlerin ağırlıklarını hesaplama üzerineydi.
Richards’ın yüksek lisans tezinin konusu, oksijenin hidrojene göre ağırlığının hesaplanmasıydı. Yaşamının sonuna kadar bu alanda çalışmalar yapmaya devam etti. Döneminin imkan verdiği kadarıyla, çalışmalarını büyük bir titizlikle yapan Richards, doğru sonuçlar elde etmeyi başardı. Yaptığı analizler sonucunda, aynı elementlerin farklı ağırlıkları olduğunu fark eden Richards, izotop kavramını geliştirdi.
Bir elementin ağırlığını, çekirdeğinde bulunan proton ve nötronlar oluşturur. Elektronların ağırlıkları dikkate alınmayacak kadar küçüktür. Bir elementin periyodik tablodaki yerini proton sayısı belirlemektedir ve o elementin bütün atomlarında proton sayısı aynıdır. Ancak nötron sayısı farklılık gösterebilir. Doğada proton sayıları aynı, nötron sayıları farklı elementler bulunmaktadır ve bunlara “izotop” adı verilmektedir. Richards deneyleri ile gözlemleyip bu kavramı geliştiren ilk kişi olmuştur. Bu kavramın önemli olmasının nedenlerinden biri, bazı elementlerin izotoplarının radyoaktif özelliğe sahip olmasıdır ve birçok farklı alanda kullanımları vardır. Örneğin, karbon atomu doğada çok büyük bir oranda 6 proton, 6 nötrona sahip olarak bulunur (12C) ve radyoaktif değildir. Diğer yandan, 8 nötronu olan karbon elementi 14C olarak gösterilmektedir ve radyoaktif olduğundan radyokarbon da denilir. Doğada bulunan taşların, tarihi eserlerin yaşlarının belirlenmesinde bu izotop kullanılmaktadır.
Richards kariyeri boyunca elli beşten fazla elementin ağırlığını hesapladı. Dönemine göre son derece teknolojik ve modern deneyler yapmış olmasına rağmen, hesapladığı değerlerin birçoğu yıllar içerisinde çok daha büyük bir kesinlikle tekrar hesaplanmıştır. Ancak Richards’ın değeri çok anormal farklılıklar göstermemektedir.
Nisan 1928’de hayatını kaybeden Richards, ağırlıklar üzerine yaptığı çalışmalar dışında, düşük konsantrasyonlardaki elektrokimyasal potansiyeller ile yaptığı çalışmalarla elektrokimya alanında başka keşifler yapılmasına da vesile olmuştur.
Kaynakça ve İleri Okuma
The Nobel Prize in Chemistry 1914. (n.d.). NobelPrize.org. https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1914/summary/
Forbes, George Shannon (1932). “Investigations of Atomic Weights by Theodore William Richards.” Journal of Chemical Education. 9 (3): 453–458. Bibcode:1932JChEd…9..452F. doi:10.1021/ed009p452.
Kopperl, Sheldon J. (1983). “Theodore W. Richards: America’s First Nobel Laureate in Chemistry”. Journal of Chemical Education. 60 (9): 738–739. Bibcode:1983JChEd..60..738K. doi:10.1021/ed060p738
Herzog, Gregory F. (2 June 2020). “Isotope”[1] 9 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Encyclopedia Britannica.
Bize Destek Olmak İster Misiniz?
- Dilerseniz Patreon hesabımız üzerinden bize aylık veya tek seferlik bağış yaparak destekte bulunabilirsiniz.
- Daha detaylı bilgi almak için “Bize Destek Olabilirsiniz!” sayfamızı inceleyebilirsiniz!
